Cơ chế hút nước và dinh dưỡng của cây trồng
Rễ hấp thu nước và các ion khoáng qua những cơ chế khác nhau. Khi cây chậm lớn, cần xem đồng thời độ ẩm, độ thoáng, độ mặn và độ pH quanh rễ.
Rễ tiếp nhận nước và chất khoáng như thế nào?
Lông hút giúp tăng diện tích tiếp xúc giữa rễ non và dung dịch đất. Nước qua màng theo chênh lệch thế nước. Còn các ion như kali, nitrat và phốt phát đi qua màng tế bào nhờ các kênh hoặc protein vận chuyển phù hợp. Hoạt động của rễ giúp cây lựa chọn và thu nhận ion ngay cả khi nồng độ trong đất thấp.
Trước khi vào mạch gỗ, dòng nước và khoáng gặp lớp nội bì. Đai Caspary ở lớp này chặn đường đi tự do qua thành tế bào, buộc các chất đi theo con đường được màng tế bào kiểm soát. Sau đó, dòng nước trong mạch gỗ vận chuyển nhiều chất khoáng lên thân và lá.
Vì sao đã bón phân mà cây vẫn sinh trưởng kém?
- Rễ thiếu không khí. Đất nén chặt hoặc úng lâu làm giảm lượng ôxy cho hô hấp của rễ. Kiểm tra độ thoát nước và bộ rễ trước khi bón thêm.
- Dung dịch quanh rễ quá đậm đặc. Muối hòa tan làm giảm thế nước của dung dịch đất, khiến rễ khó lấy nước. Nếu trồng trong chậu hoặc túi giá thể, có thể theo dõi độ dẫn điện (EC) bằng cùng một phương pháp lấy mẫu qua các lần đo. EC phản ánh tổng lượng muối hòa tan và không xác định riêng chất khoáng nào đang thiếu.
- Độ pH chưa phù hợp. Độ pH ảnh hưởng đến khả năng cây tiếp cận một số chất khoáng. So sánh kết quả đo với yêu cầu của loài cây và phương pháp canh tác trước khi điều chỉnh.
Kiểm tra theo thứ tự tại vườn
Chọn một cây có triệu chứng và một cây khỏe cùng giống, cùng tuổi. So sánh độ ẩm ở độ sâu có rễ, tình trạng rễ non, nước thoát và lịch bón gần nhất. Nếu nhiều cây cùng khu vực có biểu hiện kéo dài, phân tích đất, nước tưới hoặc lá giúp xác định nguyên nhân trước khi đổi công thức phân.
Đọc thêm về đường đi của nước từ rễ lên lá và các loại phân hữu cơ VinaTap.
Tham khảo giáo trình sinh học OpenStax về cấu tạo và chức năng của rễ.


