Cơ chế hút nước và thoát hơi nước của thực vật

Nước đi từ đất lên lá bằng cách nào?

Đất ẩm giữ nước trong các lỗ rỗng. Khi thế nước của đất cao hơn thế nước trong rễ, nước có thể đi vào rễ. Từ vùng hấp thu, nước đi qua các lớp mô vỏ và nội bì trước khi vào mạch gỗ. Mạch gỗ tạo đường dẫn liên tục từ rễ qua thân tới lá.

Vì sao thoát hơi ở lá lại kéo được nước lên?

Nước bốc hơi từ thành tế bào bên trong lá rồi khuếch tán ra ngoài, chủ yếu qua khí khổng. Sự bốc hơi tạo sức căng trong mạch gỗ. Lực liên kết giữa các phân tử nước giúp truyền sức căng dọc theo cột nước. Khí khổng điều chỉnh độ mở, vừa cho phép lá nhận khí cacbonic để quang hợp, vừa ảnh hưởng tốc độ mất nước.

Đọc dấu hiệu héo trước khi quyết định tưới

• Héo giữa trưa, hồi lại chiều mát. Kiểm tra độ ẩm bên trong bầu và so sánh cây ở chỗ nắng với cây được che nhẹ. Khi trời nóng, khô và nhiều gió, lá có thể mất nước nhanh hơn khả năng cấp nước của rễ.
• Bề mặt ướt nhưng lõi bầu khô. Sau khi tưới, kiểm tra cả giữa bầu và sát thành chậu. Nước có thể chảy tắt xuống đáy trong khi phần rễ bên trong vẫn thiếu nước.
• Bầu ướt kéo dài, cây vẫn héo. Kiểm tra lỗ thoát nước, tình trạng rễ và độ nén của giá thể trước khi tăng lượng tưới. Rễ thiếu ôxy hoặc bị tổn thương có thể hấp thu kém.

Với chậu dùng mụn xơ dừa, có thể cân cùng một chậu sau khi tưới và để ráo, rồi cân lại ở các thời điểm trong ngày để theo dõi lượng nước mất đi. Ghi kèm thời tiết và giai đoạn sinh trưởng khi điều chỉnh lịch tưới.

Tham khảo giáo trình sinh học OpenStax về vận chuyển nước trong cây.